Nhựa PET (Polyethylene Terephthalate) hay nhựa số 1 là một trong những vật liệu phổ biến nhất trong cuộc sống hàng ngày, từ chai nước khoáng đến sợi vải polyester. Tuy nhiên, việc hiểu rõ nguồn gốc, đặc tính và cách sử dụng an toàn của nó là rất quan trọng để tránh rủi ro sức khỏe và môi trường. Bài viết này Nhựa Việt Tiến giới thiệu nhựa PET là gì? các đặc tính nổi bật, biến thể, hạn chế cùng câu hỏi thường gặp, giúp bạn nắm vững thông tin để áp dụng thực tế.
Tổng quan về nhựa PET (Polyethylene Terephthalate) và ký hiệu nhựa số 1
Nhựa PET là gì?
Nhựa PET là nhựa nhiệt dẻo, thuộc loại nhựa Polyester được dùng và sản xuất trong tổng hợp xơ sợi, vật đựng đồ uống chai nhựa, bình nhựa, vật dụng chứa thức ăn và các loại chất lỏng. Loại nhựa số 1 này hoàn toàn có thể ép phun để tạo hình và trong kỹ nghệ thường kết hợp với xơ thủy tinh. PET là một trong những số những nguyên liệu dùng trong việc sản xuất sợi thủ công.
PET là tên viết tắt của Polyethylene Terephthalate, hay còn được gọi là nhựa PETE, nhựa PETP và nhựa PET-P. Nhựa PET được phát hiện ra vào năm 1941 bởi Calico Printer’ Association ở thành phố Manchester. Chai nhựa PET được đưa vào sản xuất vào năm 1973. Loại vật liệu này được hình thành từ phản ứng trùng hợp giữa các monome etylen terephtalat với công thức hóa học (C10H8O4).
Cách nhận biết nhựa PET
Cách đơn giản và chính xác nhất để nhận biết sản phẩm làm từ nhựa PET là tìm ký hiệu tái chế thường được dập nổi ở dưới đáy hoặc trên thân sản phẩm. Nhựa PET được mã hóa bằng số 1 bên trong một hình tam giác tạo bởi ba mũi tên. Do đó, nhựa PET còn có cái tên thân thuộc khác nữa đó là nhựa 1 PET.
Ký hiệu nhựa số 1 PET này không chỉ giúp người tiêu dùng xác định loại nhựa mình đang sử dụng mà còn mang ý nghĩa quan trọng trong chu trình quản lý rác thải. Nó là một chỉ dẫn rõ ràng cho các đơn vị thu gom và nhà máy tái chế, giúp họ phân loại chính xác và xử lý hiệu quả, biến những chai lọ đã qua sử dụng thành nguồn tài nguyên giá trị. Sau khi đã nhận diện được nhựa PET, bước tiếp theo là tìm hiểu sâu hơn về các đặc tính đã làm nên sự đặc biệt của loại vật liệu này.
Xem thêm:
- Nhựa PVC là gì? Ứng dụng và tính chất phổ biến của nhựa PVC là gì?
- Nhựa TPE là gì? Những ứng dụng của nhựa TPE mới nhất hiện nay
Đặc tính của nhựa PET là gì?
Công thức phân tử: | (C10H8O4)n |
Tỷ trọng: | PET vô định hình: 1,370 g/cm3 PET tinh thể: 1,445 g/cm3 |
Độ co giãn dài: | 50 – 150 % |
Độ chịu va đập: | 3.6 kJ/m2 |
Nhiệt độ nóng chảy: | ~ 260 oC |
Đặc tính quang học và cơ học
Độ trong suốt cao: PET sở hữu độ trong suốt và độ bóng bề mặt gần như tương đương với thủy tinh. Đặc tính này cho phép người tiêu dùng nhìn rõ sản phẩm bên trong, tạo cảm giác sạch sẽ, tin cậy và nâng cao tính thẩm mỹ của bao bì.
Độ bền và khả năng chống va đập: Mặc dù rất nhẹ, PET lại có độ bền kéo và khả năng chống va đập rất tốt. Các chai lọ làm từ PET khó bị nứt, vỡ trong quá trình vận chuyển và sử dụng, giúp bảo vệ an toàn cho sản phẩm và người tiêu dùng.
Đặc tính rào cản và hóa học
Khả năng chống thấm khí: Một trong những ưu điểm kỹ thuật lớn nhất của PET là khả năng tạo ra một hàng rào hiệu quả chống lại sự xâm nhập của khí oxy (O₂)và thoát ra của khí carbon dioxide (CO₂). Đây chính là lý do tại sao PET là vật liệu lý tưởng cho chai đựng nước ngọt có ga, bia, giúp giữ trọn vẹn hương vị và chất lượng sản phẩm trong thời gian dài.
Giới hạn chịu nhiệt: Nhựa PET có giới hạn chịu nhiệt tương đối khiêm tốn, thường bắt đầu biến dạng ở nhiệt độ khoảng 70°C. Vì vậy, nó không phù hợp để đựng nước nóng, thực phẩm nóng hay sử dụng trong lò vi sóng và máy rửa chén.
Những đặc tính này là của loại PET tiêu chuẩn, nhưng trong thực tế, vật liệu này còn được cải tiến thành nhiều biến thể khác nhau để đáp ứng các nhu-cầu chuyên biệt hơn.
Các biến thể của nhựa số 1 (nhựa PET)
Để đáp ứng các nhu cầu kỹ thuật ngày càng đa dạng, nhựa PET không chỉ tồn tại ở dạng tiêu chuẩn mà còn được cải tiến thành nhiều biến thể khác nhau.
- PETG (Glycol-modified PET): Một phần ethylene glycol trong cấu trúc polymer được thay thế bằng cyclohexanedimethanol (CHDM). Sự thay đổi này ngăn cản quá trình kết tinh, giúp PETG trong hơn, dẻo dai hơn và dễ dàng tạo hình bằng nhiệt hơn so với PET thông thường. Nó thường được sử dụng trong in 3D, các tấm quảng cáo và thiết bị y tế.
- C-PET (Crystalline PET): Ngược lại với PETG, C-PET được xử lý để có độ kết tinh cao hơn. Quá trình này giúp vật liệu trở nên đục hơn nhưng lại tăng cường đáng kể khả năng chịu nhiệt, có thể lên tới 220°C. Do đó,
- C-PET là lựa chọn lý tưởng cho các loại khay đựng thực phẩm có thể sử dụng an toàn trong cả lò vi sóng và lò nướng.
Tuy nhiên, dù là biến thể nào, nhựa PET vẫn có những hạn chế và thường bị hiểu lầm trong quá trình sử dụng
Xem thêm:
- Nhựa Phíp là gì? Cấu trúc của nhựa Phíp bao gồm những gì?
- Nhựa PE (Polyethylene) là gì? Cấu trúc và ứng dụng của Polyethylene là gì?
Hạn chế và những hiểu lầm phổ biến về nhựa PET
Hạn chế
Không có khả năng tự phân hủy sinh học: Giống như hầu hết các loại nhựa thông thường, PET có cấu trúc rất bền vững và không thể tự phân hủy trong môi trường tự nhiên. Một chai PET có thể tồn tại hàng trăm năm, gây ra các vấn đề nghiêm trọng về ô nhiễm. Đây chính là lý do tại sao việc thu gom và tái chế là giải pháp bắt buộc và có ý nghĩa sống còn.
Hiểu lầm
Nhầm lẫn giữa “tái sử dụng” và “tái chế”:
- Tái sử dụng (Reuse): Là việc dùng lại chai PET nhiều lần cho cùng một mục đích (ví dụ: đựng nước). Điều này không được khuyến khích vì nguy cơ nhiễm khuẩn từ các vết trầy xước và khó khăn trong việc vệ sinh triệt để.
- Tái chế (Recycle): Là quá trình công nghiệp biến chai PET đã qua sử dụng thành hạt nhựa (rPET) để sản xuất ra các sản phẩm mới. Đây là hành động rất được khuyến khích để giảm rác thải và tiết kiệm tài nguyên.
Nắm vững những điểm này giúp chúng ta có cái nhìn cân bằng và đầy đủ hơn về nhựa PET. Để làm rõ hơn nữa hãy tìm hiểu ứng dụng của nhựa số 1 (nhựa PET) ngay ở phần tiếp theo.
Ứng dụng phổ biến của nhựa PET
Với những đặc tính ưu việt trên nên nhựa PET được ứng dụng vào nhiều lĩnh vực trong dời sống như ngành thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm hay trong ngành dệt may,… và các ngành công nghiệp khác. Do đó, chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp các sản phẩm làm từ nhựa PETE như:
- Dùng để sản xuất các chai lọ, bình đựng nước: Các chai nhựa PET trong suốt, có tính chống thấm cao nên được sử dụng để đựng các loại đồ uống như cốc, ly nhựa, chai nước, bình đựng nước,… Chúng có đặc tính là trong suốt, không dễ bị ố vàng hay bám bẩn. Hơn thế nữa, chúng còn có độ bền và khả năng chịu lực cao nên dễ dàng trong vận chuyển sản phẩm. Ngoài ra nhựa số 1 còn được sử dụng để gia công thành các chai lọ trong ngành dược phẩm và mỹ phẩm
- Dùng làm khay, hộp nhựa đựng thực phẩm: Nhờ vào ưu điểm an toàn và cứng cáp nên nhựa PET còn được sử dụng để sản xuất các khay/hộp nhựa để bảo quản rau củ, trái cây, thịt, bánh, hải sản,… Các loại hộp/khay làm bằng nhựa PET không độc hại khi tiếp xúc trực tiếp với thức ăn. Chúng có khả năng chịu được nhiệt độ thấp nên có thể bảo quản ở ngăn mát và ngăn đông tủ lạnh.
- Sản xuất sợi thủ công trong may mặc: Nhựa PETE còn được sử dụng để sản xuất các sợi thủ công, làm polyester kết hợp với cotton phục vụ trong ngành công nghiệp dệt may, túi xách. Không chỉ vậy, các sợi PET còn dùng để sản xuất các sản phẩm không dệt, làm đầy vật liệu để làm đầy đồ nội thất như ghế sofa, gối, đồ chơi,…
- Sàn xuất ống hút nhựa: Ống hút từ nhựa PET có chất lượng cao, an toàn và thường được sản xuất ở dạng ống hút trong cứng hoặc mềm và không bọc màng
Hướng dẫn cách sử dụng các sản phẩm nhựa PET an toàn
Mặc dù nhựa PET được đánh giá là một loại vật liệu an toàn nhưng nếu bạn không biết cách sử dụng đúng thì chúng vẫn có thể gây hại cho sức khoẻ của chúng ta về lâu dài. Vậy cách sử dụng các sản phẩm từ nhựa số 1 an toàn là như thế nào? Tìm hiểu thông tin chi tiết ngay sau đây:
- Khồng dùng nhựa PET để đựng đồ nóng: Với những loại thực phẩm nóng trên 70 độ C và có nhiều dầu mỡ thì không nên sử dụng hộp nhựa PET để bảo quản. Vì khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, các chất hoá học có trong hộp nhựa sẽ dễ bị tan chảy và nhiễm vào thức ăn gây hại cho sức khoẻ người tiêu dùng.
- Không dùng cho lò vi sóng: Hâm nóng thức ăn trong lò vi sóng là thói quen của nhiều người vì sự tiện lợi. Tuy nhiên bạn nên lưu ý rằng không nên sử dụng hộp nhựa PET để đựng thức ăn rồi hâm nóng trong lò vi sóng vì chúng có khả năng chịu nhiệt kém.
- Không tái sử dụng bao bì PET: Trên các sản phẩm bao bì nhựa PET có ký hiệu số 1 có nghĩa là chúng chỉ được sử dụng 1 lần rồi bỏ đi. Do đó bạn tuyệt đối không tái sử dụng chúng để đựng thực phẩm. Vì trên bề mặt nhựa PET có rất nhiều lỗ rỗng, tạo điều kiện cho nhiều vi khuẩn bám vào và rất khó để rửa sạch. Từ đó, vi khuẩn sẽ bám vào thực phẩm và theo hệ tiêu hoá vào cơ thể gây ảnh hưởng đến sức khoẻ.
- Chọn mua sản phẩm tại những thương hiệu uy tín: Nơi cung cấp sản phẩm là một yếu tố quan trọng quyết định hàng đầu đến chất lượng và sự an toàn của nhựa số 1. Bạn nên chọn mua các sản phẩm nhựa PET từ những đơn vị sản xuất uy tín, chất lượng, đảm bảo nguồn gốc xuất xứ rõ ràng để không gây độc hại tới người dùng.
- Chỉ sử dụng nhựa nguyên sinh: Nhựa nguyên sinh có độ tinh khiết cao, không pha lẫn tạp chất với bề mặt nhẵn bóng và có độ trong suốt cao, không bị mờ đục hay xuất hiện vết ố trên sản phẩm.
Quy trình ứng dụng sản xuất ly nhựa PET
Nguyên liệu (hạt nhựa Pet) phải là nhựa chính phẩm không pha nhựa phế tránh việc kim loại nặng trong nhựa phế nhiễm vào nước uống khi dùng để sản xuất nước uống đóng chai. Vì vậy sản xuất ly nhựa PET chi phí tương đối cao vì tận dụng 100% nhựa chính phẩm.
Hạt nhựa PET được đưa vào thiết bị sấy nóng lên đến 180 độ C trong vòng 3 – 4 tiếng. Sau đó được đưa vào máy tạo phôi làm việc bán liên tục. Trong máy, qua các vòng gia nhiệt, nhựa được chuyển từ thể rắn sang thể lỏng.
Dưới áp lực của xilanh, nhựa được bơm vào khuôn qua các rãnh, cửa có tiết diện nhỏ. Vùng tạo hình phôi được xác lập trước – khuôn khép kín trước khi nhựa được bơm vào. Ở đầu cuối phôi được làm nguội trởi lại bằng hệ thống làm lạnh.
Chu kỳ ép phôi ngắn chỉ vài chục giây đến vài phút. Mỗi chu kỳ cho ra số phôi tùy theo mỗi loại khuôn, từ 2 đến 16 phôi.
Phôi tạo thành sẽ tự động cho ra thùng chứa, ở đó phôi được kiểm tra bọt khí và cắt bỏ bavia. Những sản phẩm đạt yêu cầu sẽ để nguội ngoài không khí một khoảng thời gian rồi đóng bao sau đó được chuyển qua khâu thổi ly.
Câu hỏi thường gặp về nhựa PET
Nhựa PET có tái sử dụng được không?
Trong số tất cả các loại nhựa hiện nay trên thị trường, PET được các chuyên gia khuyên dùng nhất khi đựng thực phẩm và đồ uống, đã được kiểm chứng bởi FDA và cơ quan y tế an toàn trên thế giới. Sự an toàn của PET trong lĩnh vực thực phẩm, đồ uống, dược phẩm và y tế đã được chứng minh qua các nghiên cứu, phê duyệt theo quy định, thử nghiệm và được lưu hành xuyên suốt hàng chục năm qua.
PET không chứa chất bisphenol-A (BPA) hoặc phthalates (chất hóa dẻo), nên an toàn với sức khỏe. Bạn có thể hoàn toàn yên tâm khi sử dụng các sản phẩm bao bì làm từ nhựa Polyethylene Terephthalate này.
Nhựa PET có an toàn không?
Có, nhựa PET 1 rất an toàn. Nó đã được các cơ quan quản lý an toàn thực phẩm hàng đầu thế giới như FDA (Hoa Kỳ) và EFSA (Châu Âu) kiểm duyệt và chấp thuận cho các ứng dụng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm và đồ uống. Điều quan trọng cần nhấn mạnh là nhựa PET không chứa BPA, một hóa chất gây rối loạn nội tiết thường bị nhầm lẫn là có trong tất cả các loại nhựa.
PET có thể phân hủy sinh học hoàn toàn không?
Không. Nhựa PET truyền thống không có khả năng phân hủy sinh học trong môi trường tự nhiên. Tuy nhiên, các nhà khoa học đang nghiên cứu và phát triển các loại nhựa sinh học (bioplastics) có đặc tính tương tự PET nhưng có thể phân hủy, ví dụ như PLA.
Vừa rồi là chia sẻ của Nhựa Việt Tiến về nhựa PET là gì? Các thông tin vừa rồi có lẽ đã giúp bạn hiểu rõ hơn về Những ứng dụng và đặc tính nổi bật của nhựa PET là gì? Nếu bạn thấy hay và hữu ích hãy để lại bình luận bên dưới và chia sẻ bài viết nhé!
Mọi thông tin chi tiết liên quan đến các sản phẩm nhựa công nghiệp như thùng rác nhựa, thùng phuy nhựa, thùng nhựa công nghiệp, pallet nhựa, … quý khách hàng hãy liên hệ trực tiếp với Công ty TNHH Nhựa Việt Tiến để được tư vấn và giải đáp chính xác nhất. Chúng tôi rất hân hạnh được phục vụ quý khách, chúc quý khách có một ngày làm việc đạt kết quả tốt và may mắn!