Mã HS là gì? Vì sao được sử dụng trong thủ tục hải quan?

Khi nhập hay xuất một lô hàng hóa, doanh nghiệp phải khai đúng mã HS trên tờ khai hải quan. Mã HS (HS code) là mã số phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu theo hệ thống của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO). Mã này dùng để xác định tên gọi, tính chất và thuế suất của từng mặt hàng.

Mã HS được dùng trong thủ tục hải quan vì nó quyết định mức thuế phải nộp và chính sách quản lý áp dụng cho lô hàng, như giấy phép hay kiểm tra chuyên ngành. Mã HS cũng quyết định hàng có được hưởng ưu đãi theo các FTA hay không. Tại Việt Nam, mã HS trên tờ khai gồm 8 chữ số: 6 số theo HS 2022 của WCO và 2 số theo danh mục AHTN.

Trong bài viết này, Nhựa Việt Tiến sẽ giải đáp mã HS là gì và tổng hợp các văn bản quy định mã HS và hướng dẫn 3 cách nghiên cứu theo từng bước.

Mã HS code là gì?

HS Code là mã số phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu dùng để xác định tên gọi, tính chất, công dụng và thuế suất của sản phẩm trên toàn cầu. HS là viết tắt của Harmonized Commodity Description and Coding System, tức Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa. Hệ thống này do Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) xây dựng và quản lý.

Một số thông tin cốt lõi về hệ thống HS:

• Phạm vi áp dụng: Hơn 200 quốc gia và nền kinh tế dùng HS, bao phủ khoảng 98% giá trị thương mại thế giới.
• Cấp mã quốc tế: Mỗi phân nhóm HS gồm 6 chữ số. Mọi nước áp dụng Công ước HS dùng chung cấp mã này.
• Quy mô danh mục: 21 phần, 97 chương, khoảng 1.200 nhóm và hơn 5.000 phân nhóm.
• Chu kỳ cập nhật: WCO sửa đổi danh mục khoảng 5 năm một lần. Phiên bản đang áp dụng là HS 2022, có hiệu lực từ 01/01/2022.

Tại Việt Nam, mã HS trên tờ khai hải quan có 8 chữ số. 6 số đầu theo HS của WCO, 2 số sau theo Danh mục thuế quan hài hòa ASEAN (AHTN).

Quy định về mã HS code ở đâu?

Mã HS tại Việt Nam được quy định qua nhiều tầng văn bản như luật, nghị định và thông tư. Người khai hải quan cần nắm 4 nhóm văn bản sau:

• Luật Hải quan số 54/2014/QH13: Điều 26 quy định về phân loại hàng hóa. Việc phân loại dựa trên đặc điểm, thành phần, cấu tạo, tính chất lý hóa, công dụng và quy cách đóng gói để xác định tên và mã số hàng hóa. Điều 28 quy định thủ tục xác định trước mã số.
• Thông tư 31/2022/TT-BTC: Bộ Tài chính dùng thông tư này để ban hành Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam, xây dựng trên nền HS 2022 và AHTN 2022. Đây là văn bản gốc để tra mã 8 số.
• Nghị định 26/2023/NĐ-CP: Nghị định này ban hành Biểu thuế xuất khẩu và Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo từng mã HS. Nghị định đã được sửa đổi, bổ sung bởi các Nghị định 21/2025, 73/2025, 108/2025 và 199/2025/NĐ-CP.
• Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC): Thông tư hướng dẫn thủ tục hải quan, trong đó có hồ sơ xác định trước mã số hàng hóa.

Ý nghĩa của HS code

Nhờ mã HS, cơ quan hải quan và doanh nghiệp nhận diện cùng một mặt hàng theo cùng một cách, dù hàng mang tên thương mại nào. Cụ thể, mã HS có 5 vai trò:

• Xác định thuế suất: Mỗi mã HS gắn với các mức thuế riêng, ;hai sai mã HS thì số thuế phải nộp cũng sai.
• Áp dụng chính sách quản lý: Mã HS cho biết hàng có thuộc diện cấm hay phải xin giấy phép, kiểm tra chuyên ngành hoặc kiểm dịch hay không.
• Xác định xuất xứ để hưởng ưu đãi FTA: Nhiều quy tắc xuất xứ dựa trên tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa (CTH, CTSH).
• Thống kê thương mại: Số liệu xuất nhập khẩu của Việt Nam và thế giới được tổng hợp theo mã HS.
• Giao dịch quốc tế: Người mua và người bán ở hai quốc gia dùng chung 6 số đầu.

Ví dụ trong ngành nhựa: Hạt nhựa HDPE nguyên sinh thuộc nhóm 39.01 (polyme từ etylen, dạng nguyên sinh). Trong khi đó, thùng và hộp nhựa dùng để vận chuyển, đóng gói hàng thuộc nhóm 39.23. Cùng là “nhựa” nhưng nằm ở hai nhóm khác nhau, nên thuế suất và thủ tục có thể khác nhau.

3 cách tra cứu mã HS code hàng hóa xuất nhập khẩu

Trước khi tra cứu mã HS, hãy chuẩn bị đầy đủ thông tin về tên hàng, chất liệu, dạng hàng, công dụng và quy cách đóng gói để hỗ trợ phân loại hàng hóa chính xác.

Tra cứu mã HS qua website Hải quan Việt Nam

Cổng thông tin điện tử Hải quan Việt Nam có công cụ “Tra cứu Biểu thuế – Mã HS” miễn phí. Công cụ cho phép tra thuế MFN, thuế ưu đãi đặc biệt theo FTA và thuế thông thường.

• Bước 1: Truy cập https://www.customs.gov.vn/ và chọn mục tra cứu biểu thuế.
• Bước 2: Nhập mô tả hàng hóa bằng tiếng Việt, ví dụ “hộp nhựa” hoặc “polyetylen”. Nếu đã biết một phần mã, có thể nhập mã số, ví dụ 3923.
• Bước 3: Đối chiếu kết quả với mô tả của nhóm và phân nhóm. Chọn dòng hàng 8 số khớp nhất với hàng thực tế.
• Bước 4: Ghi lại các mức thuế đi kèm và đọc chú giải chương trước khi khai.

Ngoài ra, Bộ Công Thương quản lý Cơ sở dữ liệu thương mại Việt Nam (VNTR) tại https://vntr.moit.gov.vn/. Tại đây, bạn có thể tra mã HS cùng thuế suất theo các FTA và quy tắc xuất xứ.

Tra cứu HS Code qua dịch vụ hỗ trợ

Một số hàng hóa khó phân loại, ví dụ hàng làm từ nhiều chất liệu, máy móc đa chức năng hoặc hàng mới chưa có tiền lệ. Với những mặt hàng này, doanh nghiệp có hai hướng hỗ trợ:

• Thuê đại lý hải quan hoặc công ty logistics: Họ sẽ tư vấn mã HS dựa trên kinh nghiệm khai báo thực tế. Chi phí do hai bên thỏa thuận. Trách nhiệm pháp lý về mã khai báo vẫn thuộc người khai hải quan.
• Đề nghị cơ quan hải quan xác định trước mã số (Điều 28 Luật Hải quan):
  • Hồ sơ gồm đơn theo mẫu 01/XĐTMS/TXNK, tài liệu kỹ thuật (catalogue, kết quả phân tích, hình ảnh) và mẫu hàng nếu có.
  • Thời hạn trả kết quả là 30 ngày hoặc 60 ngày với trường hợp phức tạp.
  • Văn bản xác định trước có hiệu lực tối đa 3 năm, với điều kiện hàng thực tế khớp với hồ sơ đã nộp.
  • Thủ tục chỉ áp dụng cho hàng dự kiến xuất khẩu, nhập khẩu, không áp dụng cho hàng đã làm thủ tục.

Tra cứu HS Code dựa trên biểu thuế

Cách này tra thẳng trong văn bản gốc, gồm:

• Danh mục kèm Thông tư 31/2022/TT-BTC.
• Biểu thuế kèm Nghị định 26/2023/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi.

Biểu thuế thường được phát hành dưới dạng file Excel hoặc PDF. Doanh nghiệp tra theo thứ tự từ cấp lớn đến cấp nhỏ:

• Xác định Phần: Hàng nhựa thuộc Phần VII: Plastic và các sản phẩm bằng plastic, cao su và các sản phẩm bằng cao su.
• Xác định Chương: Hàng nhựa thuộc Chương 39: Plastic và các sản phẩm bằng plastic. Cần đọc kỹ chú giải chương, vì chú giải loại trừ một số mặt hàng dù chúng làm từ nhựa.
• Xác định Nhóm (4 số): Ví dụ: 39.01 là polyme từ etylen dạng nguyên sinh, 39.23 là sản phẩm bằng plastic dùng để vận chuyển hoặc đóng gói hàng hóa.
• Xác định Phân nhóm (6 số) và dòng hàng 8 số: Đối chiếu từng mô tả và chọn dòng cụ thể nhất.

Câu hỏi thường gặp khi tìm hiểu mã HS là gì

Dưới đây là một số thắc mắc khi tìm hiểu về mã HS.

Cấu trúc mã HS code như thế nào?

Cấu trúc mã HS Code tiêu chuẩn gồm ít nhất 6 chữ số và tại Việt Nam được áp dụng phổ biến với 8 chữ số. Cấu trúc chi tiết (tính từ trái qua phải) gồm n phần (Section), chương (Chapter), nhóm (Heading), phân nhóm, phân nhóm phụ. Hai chữ số cuối do quốc gia quy định để áp dụng biểu thuế, chính sách quản lý chuyên ngành và thống kê trong nước

Tra cứu mã HS không đúng có sao không?

Tra cứu và khai báo sai mã HS có thể dẫn đến việc bị xử phạt hành chính, truy thu thuế, chậm thông quan hàng hóa và các rủi ro pháp lý khác.

Tra cứu mã HS có mất phí không?

Tra cứu mã HS hoàn toàn không mất phí nếu bạn tự thực hiện. Chi phí chỉ phát sinh khi doanh nghiệp thuê đại lý hải quan, công ty logistics hoặc đơn vị tư vấn, với mức phí do hai bên thỏa thuận.

Mã HS có giống nhau ở tất cả các nước không?

Mã HS giống nhau ở 6 số đầu và khác nhau từ số thứ 7 trở đi. Các nước tham gia Công ước HS dùng chung cấp 6 số do WCO ban hành. Phần mở rộng phía sau do từng quốc gia hoặc khu vực tự quy định.

Hy vọng bài viết đã phân tích rõ mã HS là gì. Đây là cơ sở để phân loại hàng hóa, xác định thuế suất, áp dụng chính sách quản lý và thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu. Khi xác định mã, cần đối chiếu đầy đủ chất liệu, cấu tạo, công dụng, dạng hàng và quy cách đóng gói. Với mặt hàng phức tạp, doanh nghiệp nên đề nghị cơ quan hải quan xác định trước mã số để hạn chế sai sót, truy thu thuế và chậm thông quan.

Liên hệ Nhựa Việt Tiến qua hotline 028 6271 8386 để được tư vấn chi tiết về các sản phẩm nhựa công nghiệp phù hợp với nhu cầu sử dụng.